3 gastblogs gastcollege crises & sociale media

Een paar weken geleden gaf ik een gastcollege over crises & social media, bij het vak ‘New Media Management’. De veertig aanstormende communicatieprofessionals kregen als opdracht om over het gastcollege een blog te schrijven. De beste samenvatting cq. blog zou ik publiceren om mijn website en mijn linkedIn. Ik heb er echter niet een uitgekozen, maar drie. Drie blogs om ook aan te geven: iedereen haalt iets anders uit datgene wordt verteld. En dat maakt het lezen van deze blogs ook zo leuk. Veel leesplezier, en reacties die zijn natuurlijk welkom!

“Blog” Roos
Wanneer wordt nou iets een crisis en hoe zie je dat op sociale media terug? Manipulatie van beelden is enorm, met als gevolg dat de crisis erger kan worden gezien dan dat deze daadwerkelijk is. Iedereen heeft zelf invloed op het beeld wat ze laat zien en daarmee dus ook invloed op wat ze laat zien aan de buitenwereld. Dit is best beangstigend; het lijkt wel alsof de waarheid niet meer bestaat.

Sociale media hebben twee functies: communicatiekanaal en informatiekanaal met drie kenmerken snelheid, interactie, deelmogelijkheden. De vertraging van sociale media is nul want ‘alles is realtime, je loopt altijd op achterstand. De interactie is hoog, want iedereen kan altijd en overal op reageren. De deelmogelijkheid is ook ontzettend groot, iedereen kan altijd alles delen. Dit maakt het voor crisismanagement heel heftig. Van tevoren moet je al nagedacht hebben over hoe je met een crisis om gaat.

Niet elke gebeurtenis wordt een crisis. Het is lastig om vanuit sociale media uit te lezen of iets wordt bezocht of dat er iets gaat gebeuren. Je kan het niet voorspellen, het kan alle kanten op gaan. Je moet voorbereid zijn op wat er ook gaat gebeuren, of wat er juist niet gaat gebeuren. Ook al gaat een gebeurtenis niet plaatsvinden, dan kan je er toch heel druk mee zijn.
Het is onmogelijk door sociale media om iets stil te houden: ‘Alles is of wordt openbaar, ook alles wat “gesloten” of “privé” lijkt.’ Kortom: alles van een crisis zie je terug op sociale media: de schade, hulpdiensten, locaties, wie zijn de slachtoffers, wat is de oorzaak, wie de daders zijn, wie helpt allemaal mee, de sociale psychische impact(steunbetuigingen). Iedereen krijgt de gevolgen van een crisis te zien of te horen en doordat alles online komt neem de buitenwereld het vaak aan als waarheid.

Komt het op het nieuws dan is dat de waarheid.

Mensen maken bewust onwaarheden voor sensatie, geld, om anderen bang te maken of voor de aandacht. Het bewerken van een filmpje is tegenwoordig zo gedaan, plaats er een andere datum onder, maak het filmpje zwart/wit en iedereen gelooft dat wat jij hebt gemaakt waar is. Maar: wat is waar en wat is niet waar? Dit is ontzettend belangrijk! ‘Alle informatie is niet waar tot dat het tegendeel bewezen is.’ We moeten weten wat er speelt in onze omgeving om daarop in te kunnen spelen en om ons daarop aan te passen.

Het is belangrijk om alle feiten te vertellen over een crisis. Procescommunicatie is hierin erg bemoedigend voor de omgeving. Vertel over het proces: hoe laat weten we meer, wat zijn we aan het doen en waarom doen we dat? Leg uit wat er nu gaande is en wat er nu al aan gedaan wordt? En vertel wat je aan het doen bent om te komen tot het antwoord: wat waar is en wat niet waar is. Verificatie is en wordt meer en meer een kerntaak van de (crisis)organisatie. De bron daar moet je naar toe en die zit vaak in de organisatie zelf.

Ik vond het college erg interessant. Roy nam mij echt mee in zijn verhaal en hij heeft mij de andere kant van crisismanagement laten zien. Zijn verhaal klonk in mijn oren erg waar en ik vond het interessant hoe hij vertelde hoe een crisis ontstaat en wat er op zulke momenten gebeurt. Zelf denk ik niet veel na over dit onderwerp, maar dit college heeft toch mijn interesse opgewekt over crisismanagement. Ik besefte mij tijdens dit college pas hoeveel er kan en wordt gemanipuleerd met beelden, uitspraken en onderzoeken.

“Blog” Daisy
Niet elke gebeurtenis is een crisis, want als er geen waarschijnlijkheid en impact is het geen crisis. Eerst is ons de definitie van sociale media uitgelegd. Sociale media is het delen van combinaties van tekst, video, foto en audio gemaakt me de input van gebruikers. Dit wordt gedaan in een sociale omgeving waardoor een conversatie kan ontstaan. Er kunnen twee functies worden verbonden aan een sociale media: een communicatiekanaal en een informatiebron. De drie kenmerken van sociale media zijn de snelheid, de interactie mogelijkheden en de deelmogelijkheden.

Het eerste uitgangspunt voor Roy is: alles is of wordt openbaar. Dit geldt ook voor alles wat ‘gesloten’ of ‘privé’ lijkt op sociale media. De impact bij een crisis is vaak de bepalende factor over de invloed die de crisis heeft op de mensen. De vragen die opkomen nadat er een bijvoorbeeld een aanslag is geweest zijn: Hoe erg is de schade? Wat is de inzet van de hulpdiensten? Wie zijn de slachtoffers? Wie zijn de daders? Wie helpt allemaal mee? Hoe erg is de sociaal psychische impact? Alles daarover is terug te vinden op sociale media.

Roy gaf een voorbeeld over de aanslagen in Brussel, bij de luchthaven Zaventum. Hierbij is een half uur na de aanslag een film online gezet over een hele andere aanslag. Dit filmpje is heel veel bekeken, maar blijkt dus helemaal niet van Zaventum te zijn.

Hoe houden wij als toekomstige communicatieprofessionals rekening met de invloed van sociale media op de waarschijnlijkheid en de impact?

Waar zitten de mogelijkheden voor mij als communicatieprofessional? Het is vooral belangrijk om te bepalen wat wel en niet waar is. En dan komt het tweede uitgangspunt van Roy: alles is niet waar.

Foto aanslag Istanbul: hoax of echt? Tijd voor een Handboek Verificatie


Het is belangrijk om te weten wat er speelt, zorg voor een omgevingsanalyse. En het is daarbij zeer belangrijk meer dan ooit om uit te leggen over wat de buitenwereld ziet, hoort en leest. Het is nodig dat als informatie niet klopt, deze informatie wordt ontkracht. Als iets wel waar is, is het belangrijk dat je de informatie bevestigt waar nodig.

Een crisis kan altijd optreden bij een bedrijf of een organisatie. In deze tijd is het belangrijk dat er snel op zo’n crisis wordt gereageerd. Want de informatie die kan worden gedeeld door anderen is steeds gemakkelijker te vinden en te delen. Het is zo gemakkelijk om iets te plaatsen op internet en mensen zouden daarin kunnen gaan geloven; ook al is het niet waar. Dit kan ervoor zorgen dat je bedrijf of organisatie een imagoschade oploopt, terwijl het helemaal niet waar hoeft te zijn. Dus het is in deze nieuwe media zeer belangrijk hier op een goede manier mee om te gaan. Het was een superleuk college en heel erg gericht op gebeurtenissen die kort geleden zijn gebeurd.

“Blog” Leroy
Het gastcollege begon met een voorbeeld van manipulatie van beelden. Er is een filmpje dat liet zien hoe een cameraman speelt met verschillende invalshoeken na de aanslagen in Brussel. Met elke invalshoek was er te zien hoe de foto van dezelfde straat een ander beeld schetst van de realiteit. Fake news maakt van deze mogelijkheid gebruik. Iedereen bepaalt afhankelijk van de boodschap het frame en de juiste cijfers. Dit kan zijn in de vorm van tekst, video, foto en audio. Het past bij de definitie van sociale media: het delen van tekst, video, foto en audio combinaties gemaakt met input van gebruikers online gedeeld in een sociale omgeving waardoor een conversatie kan ontstaan.

Volgens Roy Johannink heeft sociale media twee functies:
1. Als communicatiekanaal. Het delen van video’s et cetera.
2. Als informatiekanaal. Het vinden van informatie over bijvoorbeeld files of het weer.

Sociale media hebben 3 kenmerken namelijk:
1. Snelheid: alles kan realtime;
2. Interactie: het is mogelijk om gesprekken aan te gaan en om onderling te communiceren;
3. Deelmogelijkheden: het is makkelijk om informatie en boodschappen te delen op grote schaal.

Na het bespreken van sociale media, ging het college meer richting crisiscommunicatie. Niet elke gebeurtenis wordt een crisis. Het gaat om de waarschijnlijkheid van een gebeurtenis en om de impact die het gaat hebben op de omgeving.

Ook als iets niet gebeurt, dan kan dit alsnog een impact hebben.

Het belangrijkste tijdens een crisis is eerst kijken naar wat waar is en wat niet. Iemand moet op zoek naar de bron om informatie te bewijzen. Daarvoor is het belangrijk om te weten wat er speelt in de omgeving en die constant te analyseren. Het zoeken naar deze informatie kost tijd.

Het is daarom belangrijk om het proces van de zoektocht te communiceren. Wanneer laat je wat weten, waarom kunnen we iets niet nu communiceren en leg uit wat er nu speelt. Het belangrijkste is vertellen wat jij weet en wat je gaat doen.

Het interessante aan dit hoorcollege vond ik, dat het veel voor mij bevestigd heeft. Mensen zijn inderdaad dankzij de media goed in de maling te nemen met onjuiste informatie. Tijdens dit college is een filmpje getoond van de aanslag in Brussel.
Maar dit filmpje was eigenlijk van een andere aanslag. Iedereen uit de collegezaal trapte erin. Dit liet mij dus zien hoe vatbaar mensen zijn voor “de waarheid” van professionals. Het is belangrijk om tijdens een crisis duidelijk aan te geven wat waar en niet waar is én dat goed te checken voordat het als waarheid naar buiten wordt gebracht.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Related post

Complimenten zijn leuk…

Iedereen wil waardering voor zijn of haar werk. Als zelfstandige zijn daarom opdrachtgevers en deelnemers aan de training het ijkpunt voor mij. Berichten op sociale media die positief zijn, zijn[...]

Oude wijn in nieuwe zakken..

Gisteravond kreeg ik een foto doorgestuurd in de WhatsApp-groep van VDMMP. Ook al bestaat adviesbureau VDMMP in zijn oorspronkelijke vorm deze week al drie jaar niet meer, toch blijft de[...]

Offline…. of toch niet?

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Het is tijd om ruim twee weken offline te gaan. Even  de voordelen ervaren van een digitale detox, waarbij vooral de 2 weken volledig tijd voor je gezin hebben wel[...]