Wet van Pleuris 2.0 als hulpmiddel

De Wet van Pleuris is inmiddels in beleidsdocumenten binnen de crisisbeheersing omarmd, onder meer in handreikingen voor maatschappelijke onrust, communicatieplannen, de landelijke Handreiking Evenementenveiligheid en de Handreiking Inzet hulpverleningsdiensten bij evenementen van Veiligheidsregio Hollands-Midden.

Al enige jaren wordt door de komst van sociale media gesproken over de Wet van Pleuris 2.0. Sociale media zorgen bijna real-time voor de meest pikante en aanvullende details over crisissituaties. Denk daarbij aan foto’s, filmpjes, namen of andere persoonsgegevens van daders en slachtoffers. Via Twitter, Facebook, WhatsApp of Instagram is bijna alles al openbaar voordat zelfs de overheid is ingelicht over het incident. Wat precies de invloed en betekenis van sociale media is in relatie tot een gebeurtenis en de mate van (extra) commotie die kan ontstaan is echter nog niet (wetenschappelijk) onderzocht. De vraag is dan ook of de sociale media een exponentieel effect bewerkstelligen. Maar dat er een effect is dat is wel duidelijk.

In de zomer van 2012 wordt op de Oosterschelde door het waterschap Scheldestromen water met een giftig algensoort geloosd. Dit komt aan het licht wanneer een hond eind juli sterft na te hebben gezwommen in een kreek bij Ouwerkerk waarin later de giftige algensoort Dinoflagellaat wordt aangetroffen. Uiteindelijk worden op dinsdag 7 augustus 2012 instanties gealarmeerd vanwege een situatie met giftige algen in een kreek bij Ouwerkerk. GRIP3 is afgekondigd om de betrokken instanties in actie te laten komen. Op sociale media (Twitter, diverse fora en Facebook) ontstaat de discussie: wat is er aan de hand? Waarom is het GRIP3? Wie communiceert er nu? Het is wachten om meer duidelijkheid. Die duidelijkheid laat lang op zich wachten. De onrust op sociale media blijft toenemen. De traditionele media rijden inmiddels richting Zeeland. NOS is ter plaatse. BNR doet live verslag. Hart van Nederland is er (uiteraard) ook.

Het is aannemelijk dat de opschaling naar GRIP3 de discussies op sociale media heeft aangewakkerd. Immers, juist de alarmering (GRIP3) maakt dat de gebeurtenis bij velen bekend wordt. De opschaling wordt vrijwel direct op Twitter besproken en er ontstaat enorme media-aandacht voor de situatie. Het feit dat het ‘komkommertijd’ is, heeft hier mogelijk ook een aandeel in. Maar welke rol spelen sociale media dan in deze situatie? En dit was in 2012. Hoe is dat nu in 2016? Een mogelijk effect van sociale media lijkt te zijn dat ze maatschappelijke en bestuurlijke onrust bij de incidenten vergroten. Onrust waarbij GeenStijl al aangeeft wat een oplossing kan en moet zijn: “.. misschien moet het Zeeuwse crisiscommunicatieteam wat meer tekst en uitleg geven de volgende keer dat ze met termen als GRIP 3 gaan smijten zonder context te geven.”  Blijft de vraag staan: wat is dan precies de invloed en het effect van sociale media op de crisissituatie? Is deze wel zo groot als ‘we’ veronderstellen?

Terug naar de ‘Wet van Pleuris’ (1.0). De ‘Wet’ is het resultaat van het MCDm onderzoek, Van gebeurtenis tot crisis, wanneer breekt de pleuris uit? (2002) en  legt een verband tussen drie variabelen van een gebeurtenis en de mate van commotie die kan ontstaan. Deze drie variabelen, verwijtbaarheid, relevantie en mediageniekheid, zijn objectief vast te stellen kenmerken van een gebeurtenis. Aan de hand hiervan is een inschatting te maken met welke nieuwe (crisis)situatie de hulpdiensten dienen om te gaan.

Het eenvoudig inschatten van de pleuris kan aan de hand van vragen.

 

Er is in veertien jaar veel veranderd; meer dan de verandering van mediageniekheid tot sociale mediageniekheid.  Tijd om het MCDm onderzoek uit 2002 nu opnieuw uit te voeren, zodat de Wet van Pleuris 2.0 een practice & evidence based hulpmiddel kan zijn/worden/blijven *vul in naar eigen perspectief* in het crisismanagement. Tot die tijd: maak er vooral gebruik van!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Related post

Oude wijn in nieuwe zakken..

Gisteravond kreeg ik een foto doorgestuurd in de WhatsApp-groep van VDMMP. Ook al bestaat adviesbureau VDMMP in zijn oorspronkelijke vorm deze week al drie jaar niet meer, toch blijft de[...]

Offline…. of toch niet?

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Het is tijd om ruim twee weken offline te gaan. Even  de voordelen ervaren van een digitale detox, waarbij vooral de 2 weken volledig tijd voor je gezin hebben wel[...]

Ervaring sociale media training GHOR

[vc_row][vc_column][vc_column_text]In de Nieuwsbrief van de GHOR academie is extra aandacht voor de training Werken met sociale media in de warme fase bij de GHOR. De rol en invloed van sociale[...]