Crisiscommunicatie en de cirkel van invloed

Afgelopen vrijdag gaf ik tijdens de dag van de crisisbeheersing twee keer een workshop voor leden van het beleidsteam in de Veiligheidsregio Hollands-Midden.  Met de deelnemers hebben we het onder meer gehad over de rol die de burgemeester speelt als andere partijen ook een verantwoordelijkheid hebben om te communiceren tijdens een crisis?

Ik heb een van bekendste modellen van Stephen Covey als kapstok gebruikt. Covey spreekt in De zeven eigenschappen van effectief leiderschap over de cirkel van betrokkenheid en de cirkel van invloed (zie plaatje). In de buitenste cirkel bevinden zich dingen die we niet kunnen beïnvloeden. Hierover moeten we ons volgens Covey niet druk maken. We moeten ons alleen richten op de binnenste cirkel: vooral op datgene wat wij wél kunnen beïnvloeden. Maar, hoe weet je nu of je invloed hebt op iets?

Crisiscommunicatie is een wettelijk vastgestelde taak van de burgemeester of de voorzitter van de Veiligheidsregio (Wet veiligheidsregio; artikel 7 en artikel 39).

Een burgemeester is – of kan – bijna altijd betrokken zijn bij een incident binnen zijn of haar gemeente. Elk incident kan namelijk potentieel gevolgen hebben voor de openbare orde en/of openbare veiligheid. En dat zijn de beleidsterreinen waarvoor de burgemeester verantwoordelijk is. De Bestuurlijke Netwerkkaarten laten goed zien waar de invloed en de betrokkenheid zitten van de burgemeester. Naast de eerste netwerkkaart over rampenbestrijding (openbare veiligheid) en openbare orde staat in elk van de overige 24 netwerkkaarten de burgemeester genoemd als actor. Hij kan op deze beleidsterreinen wel betrokken zijn, maar heeft vaak geen directe invloed op de incidentbestrijding.

Zo zijn er crisissituaties waarbij de burgemeester niet verantwoordelijk is om de crisiscommunicatie vorm te geven. Bijvoorbeeld bij een grote brand in Amersfoort. Of de burgemeester verantwoordelijk is voor de crisiscommunicatie, hangt af van het juridische antwoord op de vraag “Was deze gebeurtenis een ramp of crisis?” Lees daarover in de blog over een stroomstoring in Maastricht. Is het juridisch geen ramp of crisis, dan dient de crisiscommunicatie primair te worden uitgevoerd door de verantwoordelijke voor de incidentbestrijding. Het helpt daarom om scherp te krijgen: welke partij heeft invloed om het incident te bestrijden?

Responsabilisering: betrokken en invloed

Bij elk incident in de gemeente kan de burgemeester worden aangesproken op zaken waarvoor andere partijen verantwoordelijk zijn. Bijvoorbeeld bij situaties als een  zwemverbod vanwege een giftige algensoort of bij de crisiscommunicatie bij gladheidsbestrijding. Maar waarom een persconferentie organiseren over de stand van zaken bij een uitbraak van vogelgriep, als de openbare orde en/of openbare veiligheid niet in het geding zijn? Waarom bij een opsporingszaak de lead nemen als je op je klompen kunt aanvoelen dat alle mediavragen voor de officier van justitie zijn? Als een burgemeester juist bij díe zaken de maatschappij of media te woord gaat staan, dan laat de bestuurder ten onrechte zien dat hij of zij invloed lijkt te hebben op het betreffende beleidsterrein – bijvoorbeeld dierziekte en opsporing – terwijl dit niet zo is.  Immers, en we kunnen het niet vaak genoeg herhalen: de directe invloed van de burgemeester is bij crisissituaties waar de openbare orde en openbare veiligheid in het geding is.

Wat een burgemeester wel kan (laten) doen is om diegene met invloed te “beïnvloeden”. Ik noem dat responsabilisering: maak organisaties duidelijk waar ze verantwoordelijk voor zijn. Als burgemeester kan je wel proactief de communicatieadviseurs contact laten leggen met de collega’s van de betreffende organisatie(s).  Of wees gastheer bij een persconferentie waarbij een andere bestuurder – van het Openbaar Ministerie of de nVWA – de crisiscommunicatie naar de inwoners toe vorm geeft.

Zo kan de burgemeester op een indirecte manier betrokken zijn én invloed hebben bij crisissituaties waarbij hij (of zij) niet verantwoordelijk is voor de crisiscommunicatie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Related post

Bloggen…

Ik heb dit jaar niet zo veel blogs online gezet. Dat wil niet zeggen dat ik geen blogs heb geschreven. Maar meer en meer vraag ik mij: voor wie doe ik het? Eigenlijk vooral voor mijzelf: om mijn[...]

Evaluatie Bestuurlijke informatievoorziening

Het onderzoek naar de bestuurlijke informatievoorziening rondom de incident bij Chemelot op 9 november 2015 is openbaar. Dit was het aanvankelijk niet. Het rapport is te vinden op de site van[...]

E-zine preparatie nafase

Ik heb al eerder een verslag geschreven van de workshop "Wees Voorbereid". Een workshop die ik samen met Eric Seugling heb gegeven op de Landelijke themadag preparatie nafase. Nu is er ook een[...]